بازاریابی داده محور چیست؟ ۷ گام برای اجرای کمپین داده محور برای کسب‌وکارها

اگر بخواهیم بازاریابی دیجیتال را در یک جمله خلاصه کنیم، باید گفت: «داده‌ها و اطلاعات، قلب تپندهٔ بازاریابی مدرن هستند.»

آیا تا به‌حال شده است که در یک فروشگاه اینترنتی چند بار محصولی را نگاه کنید و خریدی انجام ندهید، اما چند ساعت بعد یک پیامک حاوی تخفیف برای همان محصول روی گوشی‌تان بنشیند؟ این اتفاق نه تصادفی است و نه یک معجزه؛ این دقیقاً قدرت بازاریابی داده محور است.

در این مقاله، قصد داریم به‌زبان ساده و کاربردی بررسی کنیم که بازاریابی داده محور چیست، چه تفاوتی با بازاریابی سنتی دارد و چطور در ۷ گام روشن، آن را برای افزایش فروش کسب‌وکارتان پیاده‌سازی کنید.

بازاریابی داده محور چیست؟

بازاریابی داده محور یا Data-Driven Marketing یعنی تصمیم‌گیری برای تبلیغات براساس داده‌های واقعی، نه حدس و تجربۀ شخصی.

در این رویکرد، صاحبان کسب‌وکار به‌جای تکیه بر حدس و گمان، از داده‌هایی مثل سن، محل زندگی، علایق و رفتار خرید مخاطب استفاده می‌کند تا پیام درست را در زمان درست به فرد درست برساند.

هر کلیک، جست‌وجو، خرید یا حتی رهاکردن سبد خرید، یک داده است. وقتی این داده‌ها کنار هم قرار می‌گیرند، تصویری دقیق از رفتار و سلیقۀ مشتری شکل می‌گیرد. تصویری که به برند کمک می‌کند پیام‌های شخصی‌سازی‌شده بفرستد و تجربۀ کاربر را بهبود دهد.

۷ گام اصلی برای پیاده‌سازی بازاریابی داده محور؛ از جمع‌آوری اطلاعات تا فروش

وقتی داده‌ها جمع‌آوری شدند، کار تازه شروع می‌شود. اجرای واقعی بازاریابی داده محور از جایی آغاز می‌شود که این داده‌ها به تصمیم، استراتژی و اقدام تبدیل شوند. این فرایند معمولاً هفت مرحله دارد:

بازاریابی داده محور یک فرایند پیوسته است؛ از جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها تا اجرای کمپین، سنجش عملکرد و بهینه‌سازی مداوم برای افزایش فروش و بهبود نتایج.

گام اول: هدف‌تان را از تحلیل داده‌ها مشخص کنید

قبل از اینکه دست به داده‌ها بزنید، تعیین کنید اصلاً دنبال چه هستید؟ افزایش فروش؟ جذب مشتری جدید یا بازگرداندن کاربرانی که رفته‌اند؟ داشتن هدف روشن باعث می‌شود فقط سراغ داده‌هایی بروید که واقعاً به آن‌ها نیاز دارید و زیر حجم عظیمی از اطلاعات بی‌کاربرد غرق نشوید.

گام دوم: داده‌های مرتبط و کاربردی را جمع‌آوری کنید

حالا که هدف مشخص شد، وقت جمع‌آوری اطلاعات است. سراغ منابع معتبر مثل رفتار کاربران در سایت، اطلاعات موجود در CRM یا فرم‌های نظرسنجی بروید. اطلاعاتی که کاربر خودش مستقیماً به شما می‌دهد (مثل نیازها و علایقش) در این مرحله به‌شدت به‌کارتان می‌آید.

یکی از آسان‌ترین راه‌ها برای شناخت نیاز مخاطب، برگزاری نظرسنجی پیامکی است؛ به‌کمک پنل پیامکی، دربارۀ علایق و ترجیحات مشتریان از خود آن‌ها نظرخواهی کنید و از این داده‌های ارزشمند برای طراحی کمپین‌های بعدی بهره بگیرید.

گام سوم: داده‌های مشتریان را تحلیل کنید و الگوهای رفتاری آن‌ها را بشناسید

بعد از جمع‌آوری اطلاعات، نوبت به تحلیل آن‌ها می‌رسد. داده‌های اضافی یا تکراری را حذف کنید و اطلاعات مشتریان را دسته‌بندی کنید.

سپس با استفاده از ابزارهای تحلیلی، بررسی کنید که مشتریان چه زمانی بیشتر خرید می‌کنند، به کدام محصولات یا خدمات علاقه دارند و چه رفتارهایی را بیشتر تکرار می‌کنند. شناخت این الگوها به شما کمک می‌کند کمپین‌های بعدی را هدفمندتر طراحی کرده و نرخ تبدیل را افزایش دهید.

گام چهارم: براساس تحلیل‌ها، برای کمپین تبلیغاتی استراتژی طراحی کنید

براساس خروجی تحلیل‌ها، مشخص کنید برای هر گروه از مشتریان چه برنامه‌ای دارید. برای مثال، اگر فهمیدید بخش زیادی از کاربران روی موبایل خریدهای‌شان را رها می‌کنند، باید پیشنهاد و کانال ارتباطی‌تان را دقیقاً برای همان رفتار تنظیم کنید.

با اتصال سایت‌تان به پنل پیامکی و نصب افزونه سبد خرید رهاشده، به‌صورت خودکار پیامک یادآوری (و در صورت نیاز همراه با کد تخفیف) ارسال کنید تا کاربر ترغیب شده و برای نهایی کردن خریدش برگردد.

گام پنجم: کمپین تبلیغاتی خود را اجرا کنید

حالا زمان آن رسیده است که پیام تبلیغاتی خود را برای مخاطبان ارسال کنید. با استفاده از اطلاعات و الگوهای رفتاری که در مراحل قبل به‌دست آورده‌اید، پیامی متناسب با هر گروه از مخاطبان آماده کرده و آن را در بهترین زمان ارسال کنید.

سپس با توجه به هدف کمپین، مناسب‌ترین کانال ارتباطی را انتخاب کنید. این کانال می‌تواند پیامک، ایمیل، پوش‌نوتیفیکیشن یا ترکیبی از آن‌ها باشد.

برای مثال، فرض کنید داده‌های شما نشان می‌دهد بیشتر مشتریان یک فروشگاه اینترنتی بین ساعت ۷ تا ۹ شب خرید می‌کنند.

در این شرایط، می‌توانید ساعت ۷ عصر یک پیامک با متن «فقط تا ساعت ۱۲ امشب، ۲۰٪ تخفیف روی تمام محصولات» برای همان گروه از مشتریان ارسال کنید و هم‌زمان یک ایمیل شامل پیشنهادهای ویژه نیز برای آن‌ها بفرستید.

حتماً بخوانید: چگونه با پنل پیامکی، فروش بوتیک خود را افزایش دهید؟ | پنل اس ام اس فروشگاه لباس + نمونه پیامک تبلیغاتی

این هماهنگی باعث می‌شود نرخ مشاهده، کلیک و خرید افزایش پیدا کند.

گام ششم: نتایج کمپین را به‌طور دقیق بسنجید

پس‌از اجرای کمپین، باید بازدهی آن را با اعداد و ارقام واقعی بسنجید. با بررسی شاخص‌های کلیدی مثل نرخ کلیک، نرخ تبدیل و هزینهٔ جذب هر مشتری، دقیقاً متوجه می‌شوید که کدام بخش از تبلیغ شما موفق بوده و کدام بخش نیاز به اصلاح دارد.

گام هفتم: براساس داده‌های جدید، کمپین‌های بعدی را بهبود دهید

بازاریابی داده محور یک پروژۀ یک‌باره نیست که تمام شود؛ بلکه یک چرخۀ دائمی است. از آمار کمپین قبلی درس بگیرید، ایرادها را برطرف کنید و کمپین بعدی را هوشمندتر و سودآورتر جلو ببرید.

بازاریابی داده محور با بازاریابی سنتی چه تفاوتی با هم دارند؟

بازاریابی سنتی و داده محور، هر دو برای هدف جذب مخاطب و افزایش فروش اجرا می‌شوند؛ اما مسیری که برای رسیدن به این هدف طی می‌کنند، کاملاً متفاوت است.

ازاریابی داده محور با تکیه بر داده‌های واقعی ازمخاطبان, عملکرد کمپین‌های فروش و تبلیغات را امکان‌پذیر می‌کند؛ برخلاف بازاریابی سنتی که بیشتر بر حدس و تجربه متکی است.

برای درک بهتر تفاوت این دو روش بازاریابی، ویژگی‌های آن‌ها را در جدول زیر مقایسه کرده‌ایم:

معرفی ۴ ابزار ضروری در بازاریابی داده محور

اجرای بازاریابی داده محور بدون ابزار مناسب، عملاً ممکن نیست. برای هر مرحله از این فرایند، از جمع‌آوری داده تا اجرای عملیاتی کمپین، ابزارهای مشخصی وجود دارند:

۴ ابزار ضروری برای اجرای بازاریابی داده محور

۱. گوگل آنالیتیکس ۴؛ زیر ذره‌بین‌بردن رفتار کاربران

این ابزار رفتار کاربران را روی وب‌سایت شما زیر ذره‌بین می‌برد؛ این‌که از چه کانالی وارد شده‌اند، چقدر در صفحات مانده‌اند، کجای مسیر خرید منصرف شده‌اند و چه محصولاتی بیشتر دیده‌شده است.

۲. نرم‌افزارهای CRM؛ ثبت جزئیات رفتار خریدار

سیستم CRM یا مدریت ارتباط با مشتریان، اطلاعات خرید و سابقهٔ تعامل هر مشتری را در حافظۀ خود نگه می‌دارد. از نام و اطلاعات تماس گرفته تا تاریخ آخرین خرید و میزان وفاداری به برند، همه را در دسترس شما قرار می‌دهد.

۳. لوکر استودیو (Looker Studio)؛ تبدیل داده‌ها به نمودار

این ابزار نقش یکپارچه‌کننده اطلاعات را دارد.

داده‌های خام گوگل آنالیتیکس، CRM، فایل‌های اکسل و کمپین‌ها را از منابع مختلف می‌گیرد و آن‌ها را در قالب نمودارها و داشبوردهای بصری و زنده مقابل شما می‌گذارد.

با این گزارش‌های منظم، تیم بازاریابی می‌تواند در کوتاه‌ترین زمان ممکن، بهترین تصمیم‌ها را بگیرد.

4. سامانه پیامکی؛ ابزار کاربردی برای اجرای کمپین تبلیغاتی

جمع‌آوری و تحلیل داده در نهایت باید به یک اقدام واقعی تبدیل شود. یکی از کاربردی‌ترین ابزارها برای این مرحله، پنل پیامکی است؛ جایی که می‌توان براساس اطلاعات به‌دست‌آمده از داده‌ها، پیام‌های شخصی‌سازی‌شده برای گروه‌های مختلف مخاطب ارسال کرد.

به‌کمک پنل پیامکی ، براساس رفتارهای واقعی کاربر (مانند ثبت سفارش، رها کردن سبد خرید یا یادآوری تمدید)، به مشتریان پیامک‌ شخصی‌سازی‌شده و زمان‌بندی‌شده ارسال کنید.

یک مثال کاربردی از بازاریابی داده محور

فرض کنید وارد سایت باسلام می‌شوید، وارد حساب کاربری خود شده و عبارت «ماکروفر سامسونگ» را جست‌وجو می‌کنید، اما در نهایت خریدی انجام نمی‌دهید. سیستم بازاریابی باسلام با تحلیل همین رفتار ساده، متوجه می‌شود که شما دنبال خرید ماکروفر هستید.

از آن‌جا که شماره تلفن شما در حساب کاربری باسلام شما ثبت شده، سامانه ازطریق اتصال به وبسرویس پیامکی؛ به‌صورت خودکار پیامکی برای‌تان ارسال می‌کند:

مزایای بازاریابی داده محور برای کسب‌وکارها

• شناخت دقیق از مخاطب: به‌جای حدس زدن نیازمندی‌های مشتری، با تحلیل داده‌ها دقیقاً می‌فهمید مخاطب‌تان کیست، چه محصولاتی را بیشتر می‌پسندد و در چه ساعاتی از روز بیشترین تعامل را با کسب‌وکار شما دارد.
• شخصی‌سازی پیام و افزایش نرخ تبدیل: وقتی براساس رفتار قبلی کاربر پیشنهاد یا تخفیف اختصاصی بفرستید، مخاطب حس ارزشمندبودن پیدا کرده و احتمال خریدش چندین برابر می‌شود.
• کاهش هزینه‌ها و افزایش بازگشت سرمایه (ROI): بودجۀ تبلیغاتی شما دیگر صرف تبلیغات انبوه به افراد بی‌ربط نمی‌شود؛ هزینه دقیقاً برای کسانی خرج می‌شود که بیشترین شانس تبدیل‌شدن به مشتری واقعی را دارند.
• انتخاب هوشمندانه کانال ارتباطی: داده‌ها به شما می‌گویند که هر گروه از مخاطبان، از چه مسیری بهتر پاسخ می‌دهند؛ در نتیجه، تمرکز خود را فقط روی کانال‌های پربازده (مثل پیامک، ایمیل یا شبکه‌های اجتماعی) می‌گذارید.
• امکان تصمیم‌گیری سریع و بهینه‌سازی حین اجرا: برخلاف تبلیغات سنتی، در این روش می‌توانید عملکرد کمپین را به‌صورت زنده رصد کنید و اگر بخشی از کار مشکل داشت، همان لحظه آن را اصلاح کنید.

نتیجه‌گیری: بازاریابی هوشمندانه با تکیه بر داده‌ها

وقتی براساس داده‌ها برای تبلیغات کسب‌کارتان تصمیم بگیرید؛ مشتریان‌تان را بهتر می‌شناسید، جلوی هدررفتن بودجۀ تبلیغات را می‌گیرید و در نهایت فروش بیشتری را تجربه می‌کنید.

یکی از راحت‌ترین و سریع‌ترین راه‌ها برای اجرای این روش، ارسال پیامک براساس رفتار کاربران است. با خرید پنل پیامکی و اتصال آن به سایت، به‌محض اینکه کاربر رفتاری نشان داد (مثلاً خریدی انجام داد یا سبد خریدش را نصفه‌کاره رها کرد)، پیام مناسب را به‌صورت خودکار و در بهترین زمان برایش ارسال کنید.